Kolorowanki Andrzejki

Kolorowanki na Andrzejki. Kolorowanki Andrzejkowe.

Andrzejki, zwane też świętem świętego Andrzeja, to święto Andrzeja Apostoła. Obchodzone jest 30 listopada. Dzień Świętego Andrzeja (Szkocja: Saunt Andra’s Day, Là Naomh Anndrais) jest oficjalnym dniem narodowym Szkocji. W Rumunii jest świętem narodowym od 2015 roku. Święty Andrzej to uczeń z Nowego Testamentu, który przedstawił swojemu bratu, apostołowi Piotrowi, Jezusa jako Mesjasza. Jest patronem Cypru, Szkocji, Grecji, Rumunii, Rosji, Ukrainy, Ekumenicznego Patriarchatu Konstantynopola, Wyspy San Andres (Kolumbia), Świętego Andrzeja (Barbados) i Teneryfy (Hiszpania).

W Niemczech święto obchodzone jest jako Andreasnacht (“Noc św. Andrzeja”), w Austrii zwyczajem Andreasgebet (“Modlitwa św. Andrzeja”), w Polsce jako Andrzejki, a w Rosji jako Андреева ночь (“Noc Andrzeja”).

Dzień św. Andrzeja wyznacza początek tradycyjnego nabożeństwa adwentowego – nowenny bożonarodzeniowej św. Andrzeja .

Andrzejkowe wróżby.

Dziewczyny wysiewały w garnkach lub na skrawku pola ziarna lnu i konopi, które zagrabiano męskimi spodniami, w nadziei, że sprowadzi to do domu kandydata na męża.

Jeśli dziewczyna pościła przez cały dzień i modliła się do świętego Andrzeja, to we śnie mógł ukazać się jej przyszły ukochany.

Jeśli ucięta przez pannę w dniu świętego Andrzeja gałązka wiśni lub czereśni zakwitła w wigilię Bożego Narodzenia, dziewczyna mogła liczyć na rychłe pójście za mąż.

Losowanie przedmiotów o symbolicznym znaczeniu, np. listek oznaczał staropanieństwo, obrączka lub wstążka z czepka – bliski ślub, różaniec – stan zakonny.

Wylewanie wosku na zimną wodę (często przez ucho od klucza) i wróżenie z kształtu zastygłej masy lub rzucanego przez nią cienia sylwetki przyszłego wielbiciela, akcesoriów związanych z jego zawodem.

Ustawianie od ściany do progu jeden za drugim butów zgromadzonych panien: ta, której but pierwszy dotarł do progu, miała jako pierwsza wyjść za mąż.

Strona, od której zaszczekał pies, miała być tą, z której nadejdzie przyszły oblubieniec.

Dziewczyny dawały psu pieczone pierożki lub kulki z ciasta oznaczające jedną z nich i obserwowały, którą pies zje jako pierwszą.

Panny ustawiały się w koło i wpuszczały do środka gąsiora z zawiązanymi oczami; dziewczyna, do której gąsior najpierw podszedł (albo skubnął) – jako pierwsza miała wyjść za mąż (wróżba znana na Kujawach i w Małopolsce).

Dziewczyny kładły na ławie placki posmarowane tłuszczem i sprowadzały psa; ta dziewczyna, której placek został najpierw zjedzony, jako pierwsza miała wyjść za mąż (wróżba znana na Mazowszu).

Uczestnicy zabawy pisali imiona na dwóch kartkach: imiona dziewczyn na jednej, a chłopców na drugiej. Potem dziewczyna przekłuwała z czystej strony kartkę z imionami chłopców tak, by ich nie widzieć. Dziewczyna miała potem wyjść za mąż za chłopca o imieniu, które przekłuła. Chłopcy natomiast przekłuwali kartkę z imionami dziewczyn (wróżba nowoczesna, znana w całej Polsce).

Wróżenie ze skórki jabłka – panna obiera jabłko tak, by skórka była jak najdłuższa; następnie rzuca ją za plecy przez lewe ramię. Litera, w jaką ułoży się skórka będzie pierwszą literą imienia jej narzeczonego.